"Pensioen" bestaat alleen als sprake is van een loondienstverband bij een werkgever. Met de werkgever wordt een pensioenovereenkomst gesloten. De werkgever is vervolgens wettelijk verplicht een pensioenverzekering te sluiten.
De pensioenverzekering verzekert een oudedagspensioen en / of een partner- en wezenpensioen en / of een arbeidsongeschiktheidspensioen ten behoeve van de werknemer en zijn/haar nabestaanden.
Er zijn vele (soorten) pensioenregelingen, veelal geldend voor de gehele bedrijfstak of per CAO of per werkgever. Een goede pensioenregeling heeft als resultaat dat werknemers na 40 dienstjaren een ouderdomspensioen ontvangen dat zoveel mogelijk aansluit bij het salaris.
De pensioenopbouw kan zijn gerelateerd aan het laatstgenoten salaris (eindsalaris) of aan het gemiddelde salaris tijdens het dienstverband. Bij het vaststellen van het bereikbare pensioen wordt rekening gehouden met de AOW.
De hoogte van het partnerpensioen is meestal gerelateerd aan het ouderdomspensioen. De hoogte van het arbeidsongeschiktheidspensioen aan het salaris.
Op alle pensioenovereenkomsten is de Pensioenwet van toepassing. Deze wet beoogt het pensioen zoveel mogelijk zeker te stellen en regelt daartoe onder andere dat de pensioengelden buiten de risicosfeer van de onderneming gebracht moeten worden. Vandaar dat werkgever een pensioenverzekering sluiten.
Pensioenen zijn fiscaal gefacilieerd; premies worden niet belast bij de werknemer, maar de uitkeringen wel.
